Canh bạc AI trị giá 600 tỷ USD của công ty mẹ TikTok

Mùa hè năm 2023, bên trong một nhà kho gạch được cải tạo ở trung tâm Thượng Hải, hàng chục nhân viên ByteDance bắt đầu một nhiệm vụ bí mật.

Dự án khi đó chưa có tên và các kỹ sư chỉ biết rằng họ thuộc bộ phận "đổi mới AI". Nhiệm vụ đầu tiên của họ là xây dựng siêu ứng dụng tiếp theo của công ty Trung Quốc này: Một chatbot AI dành cho đại chúng, tương tự ChatGPT của OpenAI.

ByteDance từng một lần phá vỡ sự thống trị của các gã khổng lồ công nghệ toàn cầu bằng ứng dụng video ngắn gây nghiện Douyin, sau này trở thành TikTok ở các thị trường nước ngoài.

Đơn vị tại Thượng Hải mất hai tháng để xây dựng một nguyên mẫu chatbot, tận dụng nguồn lực tính toán khổng lồ và kinh nghiệm xây dựng các ứng dụng tiêu dùng. Cuối cùng, nguyên mẫu này trở thành Doubao, có nghĩa là "bánh bao đậu". Hai năm sau, Doubao là ứng dụng AI phổ biến nhất Trung Quốc, với 324 triệu người dùng hằng tháng. Doubao phổ biến đến mức với một số người tiêu dùng Trung Quốc, từ "doubao" đã trở thành đồng nghĩa với chính AI.

Nhưng nhà sáng lập ByteDance Zhang Yiming còn có tham vọng lớn hơn. Bên cạnh việc thiết kế các ứng dụng hướng tới người tiêu dùng, Zhang muốn ByteDance trở thành công ty AI hàng đầu Trung Quốc trên mọi phương diện, từ mô hình tiên tiến, tạo video, hạ tầng đám mây cho tới chip tùy chỉnh, những thành phần trong thứ mà nhà sáng lập Nvidia Jensen Huang sau này gọi là "chiếc bánh AI 5 tầng".

Theo đó, trong ba năm qua, ByteDance đã đầu tư vào AI quyết liệt hơn bất kỳ gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc nào khác, xây dựng mạng lưới trung tâm dữ liệu và tuyển dụng các nhà nghiên cứu. Công ty tăng cường đầu tư vào mảng đám mây Volcano Engine, đơn vị bán giải pháp AI cho doanh nghiệp, đồng thời củng cố năng lực tạo video bằng mô hình Seedance. ByteDance cũng có tham vọng phát triển chip AI tùy chỉnh.

Sự lạc quan của nhà đầu tư với những tiến bộ AI của Trung Quốc đang ngày càng sâu sắc hơn, đặc biệt sau các mô hình mới nhất của Moonshot AI và thương vụ IPO đình đám của nhà sản xuất chip nhớ CXMT. Giá trị cổ phiếu ByteDance trên thị trường thứ cấp đã tăng lên tới 600 tỷ USD, tăng 50% so với năm ngoái.

Nhưng các nhà đầu tư và nhà phân tích cho rằng cuộc biến đổi của ByteDance là một canh bạc lớn, trong bối cảnh một số người bắt đầu đặt câu hỏi về khoản tiền khổng lồ đang được đổ vào AI. Cổ phiếu bán dẫn đã lao dốc trong những tuần gần đây vì lo ngại dư cung và tính bền vững của cơn sốt AI.

Tương tự Meta tại Mỹ, ByteDance từ lâu tự xem mình là một công ty mạng xã hội với nền tảng hái ra tiền bằng cách bán sự chú ý của người tiêu dùng cho các nhà quảng cáo. Phần lớn trong 186 tỷ USD doanh thu hằng năm của công ty năm ngoái đến từ quảng cáo, ngoài ra còn có một phần nhỏ nhưng đang tăng đến từ thương mại điện tử.

Những lần đi chệch khỏi mảng kinh doanh cốt lõi trước đây không phải lúc nào cũng thành công, bao gồm các bước đi vào game và công nghệ giáo dục. Dù vậy, ByteDance hiện đang rót tiền vào hạ tầng AI, phần cứng và phần mềm, đồng thời huy động vốn để mở rộng sang các lĩnh vực mới như chip.