Các nước vùng Vịnh tăng tốc xây dựng mạng lưới đường ống hàng tỷ USD để giảm phụ thuộc tuyến vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz.
Trước khi xung đột Trung Đông xảy ra, khoảng 15 triệu thùng dầu từ vịnh Ba Tư được vận chuyển qua eo biển Hormuz mỗi ngày. Nhưng vài năm tới, phần lớn chúng có thể không còn phải đi qua tuyến hàng hải chiến lược này.
Nhiều quốc gia vùng Vịnh đang tích cực lên kế hoạch chi hàng tỷ USD để xây dựng các đường ống mới, nhằm đưa nhiều dầu hơn đến các cảng trên Biển Đỏ, kênh đào Suez và vịnh Oman.
Theo các quan chức chính phủ, doanh nghiệp dầu khí và giới phân tích, hiện có ít nhất 7 dự án đường ống lớn đang được xây dựng, lập kế hoạch hoặc được đưa ra thảo luận, khi giá dầu đang tốt và Iran vẫn duy trì sức ép với Hormuz.
Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), cho biết trước chiến sự, tuyến Đông - Tây (Arab Saudi) và tuyến Habshan - Fujairah (UAE) thừa công suất tổng cộng 3,5-5,5 triệu thùng mỗi ngày. Nay, cả hai đều hoạt động gần tối đa.
Nhưng năng lực hiện hữu của hai tuyến ống này giờ không đủ. Để bơm thêm dầu qua các lộ trình né eo biển Hormuz, Công ty dầu khí quốc doanh Abu Dhabi đang đẩy nhanh tiến độ xây dựng tuyến đường ống mới dài 300 km, trị giá 3 tỷ USD đến cảng Fujairah.
Đường ống mới chạy song song với tuyến Habshan - Fujairah hiện hữu, dự kiến giúp tăng sản lượng thêm hơn 1,2 triệu thùng mỗi ngày. Theo công ty phân tích dữ liệu Kpler, dự án đã khởi động trước xung đột và triển khai được một nửa.
Mục tiêu ban đầu là hoàn thành đầu 2027, song Kpler cho rằng mốc giữa năm này khả thi hơn, do cần mở rộng cảng Fujairah. Bà Victoria Grabenwöger, chuyên gia cấp cao của Kpler, cho biết tham vọng này "trở nên khả thi trong bối cảnh eo biển Hormuz bị phong tỏa".
Tuyến Đông - Tây (xanh lá) của Arab Saudi và tuyến Habshan - Fujairah (màu tím) của UAE. Nguồn:S&P
Trong khi đó, Arab Saudi đang xem xét mở rộng công suất tuyến Đông - Tây thêm 2 triệu thùng mỗi ngày, theo nguồn tin của Reuters. Đường ống này vận chuyển dầu từ cơ sở xử lý tại Abqaiq, băng qua sa mạc và tới thành phố cảng Yanbu bên bờ Biển Đỏ. Từ đây, dầu được bơm lên tàu để vận chuyển xuống phía nam ra biển Arab hoặc đi lên phía bắc qua kênh đào Suez.